. منبع:روزنامه خراسان
تحلیلی درباره سودآوری پیش فروش نفت خام به مردم
در نشست اخیری که وزیر نفت در اتاق بازرگانی با برخی فعالان بخش خصوصی داشتند، از ۱۰۰میلیارد دلار کسری در سرمایه‌گذاری در بخش نفت و پتروشیمی خبر دادند. یکی از بهترین راه‏هایی که برای تامین حجم قابل توجهی از تامین ۱۰۰میلیارد دلار کسری در سرمایه‏گذاری، به نظر می‏رسید، استفاده از یک مشارکت عمومی توسط مردم از طریق سرمایه ‏گذاری در این عرصه بود.

 

.

 اخیرا وزیر نفت از پیش فروش نفت‌خام به مردم از طریق اوراق سلف نفتی (عرضه و معامله قرارداد سلف موازی استاندارد نفت) به عنوان یک روش نوین سرمایه‏گذاری خبر دادند. تامین مالی از طریق پیش‌ فروش نفت‌ خام به مردم نخستین بار در کشور اجرایی می‏شود؛ اما باید دید آیا این طرح از ابزارهای انگیزشی کافی برای جذب سرمایه‏گذاری مردمی برخوردار است یا خیر.

.

جزئیات طرح اوراق سلف نفتی

شرکت ملی نفت ایران برای تأمین مالی طرح‌های سرمایه‌گذاری خود، اوراق سلف نفتی با سررسید چهار ساله را به‌وسیله بانک عامل به صورت نقدی به متقاضیان می‌فروشد و وجوه خریداران را جمع‌آوری می‌کند؛ سپس برگه حواله‌های استانداردی به خریداران اعطا می‌کند که بیانگر حق مراجعه و دریافت نفت خام یا تسویه نقدی با شرکت ملی نفت ایران در سررسید است. هر برگ اوراق سلف نفتی پیش‌فروش حداقل ۱۰ بشکه نفت خام، به قیمت روز (مثلا ۱۰۰ دلار آمریکا) است، البته با این شرایط ضمن عقد که چنانچه در سررسید، قیمت هر بشکه نفت از ۱۴۰ دلار پایین‌تر بود، دارنده حواله حق اختیار فروش به ۱۴۰ دلار به شرکت ملی نفت ایران خواهد داشت و چنانچه در سررسید، قیمت هر بشکه نفت از ۱۶۰ دلار بالا‌تر بود شرکت ملی نفت ایران حق اختیار خرید به ۱۶۰ دلار از دارنده حواله خواهد داشت.

.

 در صورتی که در سر رسید قیمت هر بشکه نفت بین ۱۴۰ تا ۱۶۰ دلار باشد، خریداران می‌توانند تسویه نقدی یا مطابق شرایط شرکت ملی نفت ایران تسویه فیزیکی کنند.

.

خصوصیات مالی طرح

این طرح از خصوصیات منحصربه فردی برخوردار است که تحلیل مالی خاص خود را می‏طلبد. اولا عایدات مالی حاصل از این طرح، تنها از محل تغییرات قیمت نفت حاصل می‏شود. یعنی همانگونه که هر کالای حقیقی مانند طلا، از محل تغییرات قیمت خود عایداتی را نصیب دارنده‏ خود می‏کند، این طرح نیز بر همین مبنا استوار است. اما نکته‏ بسیار حایز اهمیت در این طرح، ریسک‏زدایی از این شیوه سرمایه‏گذاری است.

.

 مثلا ممکن است قیمت نفت در چهارسال آینده نصف امروز باشد ولی دولت تضمین می‏کند که آن را با قیمت ۱۴۰دلار از دارنده حواله خریداری کند. نکته‏ مهم دیگر این طرح، خرید و فروش حواله‏های نفتی بر مبنای دلار است.

.

یعنی خود به خود نوسانات دلار در این طرح دخیل شده اند. از این جهت ریسک نوسان قیمت دلار به این طرح تحمیل می‏گردد ولی تاکنون دلار نسبت به ریال کاهش ارزش جدی نداشته است. نکته قابل توجه دیگر این طرح این است که عایدات این طرح به همراه اصل ارزش دلاری نفت خریداری شده و یا مقدار فیزیکی آن، تنها در سررسید توسط دولت در اختیار دارنده‏حواله قرار می‏گیرد و دارنده حواله نمی‏تواند ماهانه و یا سالانه عایدات خود را دریافت کند.

.

این طرح درست مانند سرمایه‏گذاری در یک حساب پس انداز بلندمدت بانکی می‏ماند که صاحب حساب در بین مدت چهار سال نتواند سودی برداشت کند. برای محاسبه‏ سود این سرمایه‏گذاری عوامل مختلفی دخیل هستند. آنچه که مسلم است این است که دولت در انتهای دوره، کل حواله‏ نفتی را (با فرض قیمت اولیه‏ هر بشکه نفت ۱۰۰دلار) با ۴۰تا۶۰درصد عایدی دلاری حاصل از تغییرات قیمت نفت می‏پردازد. اما محاسبه نرخ سود ریالی و مقایسه‏ آن با نرخ سود سپرده‏گذاری در ایران، به چند عامل بستگی دارد که مهمترین آن‏ها به جریانات نرخ‏ارز و نرخ تبدیل دلار و ریال مربوط می‏شود.

.

 مثلا اگر الان دولت برای در اختیار قراردادن این حواله‏ ها با نرخ ‏ارز مرجع، سرمایه ریالی مردم را دریافت کند، بسیار متفاوت از حالتی است که مردم دلار را مجبور باشند از بازار آزاد تهیه کنند. عامل دیگر نیز قیمت اولیه نفت است که مثلا اگر هر بشکه با قیمت روز ۹۰دلار باشد، عایدی دلاری کل بیش از ۴۰تا ۶۰ درصد خواهد بود، و اگر قیمت روز دلار ۱۱۰ دلار باشد این عایدی دلاری کل کمتر از ۴۰ تا ۶۰درصد می‏باشد.

.

محاسبه نرخ عایدی دلاری

اگر فرض کنیم که قیمت اولیه‏ هر بشکه نفت ۱۰۰دلار باشد، در این صورت نرخ عایدی دلاری سالانه‏ این حواله ها، بین ۱۰ درصد (با فرض قیمت سررسید ۱۴۰دلار)، و ۱۵ درصد (با فرض قیمت سررسید ۱۶۰دلار) خواهد بود.

.

 این نرخ‏ ها در صورتی که سود هر سال به موجودی حساب اضافه شود، متناظر با نرخ سود حساب پس انداز ارزی دلاری هستند. این در حالی است که نرخ سود علی الحساب اوراق مشارکت ارزی طرح توسعه‏ای میدان مشترک گازی فاز ۱۳ تا ۲۴ پارس جنوبی، ۸ درصد است.

.

همچنین نرخ ۱۰ تا ۱۵ درصد عایدی ارزی نسبت به سود سپرده‏های ارزی بلندمدت یک‏ساله که در کشور ما حدود ۶ درصد است نیز نرخ بسیار خوبی است و از نظر انگیزشی نیز کاملا برای سرمایه‏گذاران جذاب به نظر می‏رسد.

.

محاسبه‏ نرخ عایدی ریالی

اگر فرض کنیم که قیمت اولیه هر بشکه نفت ۱۰۰دلار باشد، و دولت در ابتدا دلار را با نرخ مرجع در اختیار خریداران قرار دهد و در انتها نیز اصل سرمایه و عایدی حواله به صورت دلار در اختیار دارندگان حواله قرار گیرد، در اینجا با دو نوع افزایش قیمت دلار مواجه هستیم.

.

ابتدا بالاتر بودن قیمت نرخ‏ارز بازار آزاد نسبت به دولتی، و سپس رشد قیمت دلار در ظرف ۴ سال. با فرض اینکه دلار در ۴ سال بعد با نرخی معادل ۴ سال پیش رشد کند، پس احتمالا قیمت دلار در ۴ سال آینده باید ۴۰درصد رشد کند. با این نرخ رشد و با توجه به فروض یاد شده، که بهترین حالت ممکن با فرض رشد ۴۰درصدی قیمت دلار در ۴ سال آینده می‏باشد، نرخ عایدی ریالی سالانه این حواله‏ها بین ۲۷،۵ درصد (با فرض قیمت سررسید ۱۴۰دلار)، و ۳۲،۵ درصد (با فرض قیمت سررسید ۱۶۰دلار) که بیشترین نرخ رشد عایدی ممکن است، خواهد بود. اما اگر در بدترین وضعیت ممکن، یعنی عدم رشد قیمت دلار (تثبیت کامل نرخ‏ارز) اتفاق بیفتد، نرخ عایدی ریالی سالانه‏ این حواله ها، بین ۱۰ درصد (با فرض قیمت سررسید ۱۴۰دلار)، و ۱۵ درصد (با فرض قیمت سررسید ۱۶۰دلار) خواهد بود.

.

بنابراین نرخ عایدی از حواله‏ها از ۱۰تا ۳۲،۵ درصد غیر قابل پیش بینی می‏باشد و به هیچ وجه یک نرخ دقیق عایدی ریالی نمی‏توان ارائه کرد. هر چند پذیرش سود بالای حداکثر ۳۲،۵ درصدی که سود بالایی می باشد با پذیرش ریسک احتمالی کاهش قیمت نفت و دلار و زیان احتمالی نیز همراه است.


تاريخ ارسال: 1390/9/3

تعداد بازدید: 1307

نظر بدهید...
نظر خود را در فرم زیر وارد کنید
نام:
ایمیل:
نظر:
متن داخل تصویر را وارد نمایید:
کد امنیتی
 |