آشنایی با مفاهیم حسابداری (با تاکید بر حسابداری مالی و پیمانکاری):
آموزش رایگان حسابداری

حسابداری یا به تعبیری زبان تجارت روشهایی است قراردادی که توسط استادان ، کارشناسان و یا انجمنهای حرفه ای حسابداران تدوین گردیده است و به تدریج مورد قبول همگان قرارگرفته است و قابل تصحیح و تغییر می باشد. برای حسابداری تعاریف گوناگونی عنوان شده است که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • فرآیند تشخیص، اندازه گیری و گزارش اطلاعات اقتصادی که برای استفاده کنندگان اطلاعات مزبور امکان قضاوت و تصمیم گیریهای آگاهانه را فراهم می سازد.
  • حسابداری عبارتست از خدمتی که با فراهم کردن اطلاعات مالی مورد نیاز مدیران، پرداخت کنندگان مالیات، اداره کنندگان و سایرین جهت تصمیم گیریهای آگاهانه انجام می پذیرد.
  • حسابداری عبارتست از فن تفسیر، اندازه گیری و توصیف فعالیتهای اقتصادی. در حسابداری هدف بر این قرار گرفته است که با بنیانگذاری یکسری ضوابط و قراردادها اطلاعات لازم را برای حل مسایل مالی یک موسسه بدست آوریم .

تاریخچه حسابداری

در عصری که جوامع بشری همواره در حال پیشرفت های علمی و صنعتی و اقتصادی
می باشند و با توجه به اینکه نقش فعالیتهای مالی در هر پیشرفت و توسعه ای غیر
قابل انکار می باشد نیاز به توسعه حسابداری روز به روز افزایش می یابد .


در قرون وسطی مرسوم بوده است که فرمانروایان مالیاتها را جمع آوری می کردند و آنرا
در جهت رفع نیازهای مالی مربوط به توسعه املاک به مصرف می رساندند.در آن زمان
یکی از وظایف حسابداران تهیه صورتی از اموال افراد برای خزانه داری فرمانروا به منظور
اخذ مالیات بود . از دیگر وظایف حسابداران آن زمان می توان به تهیه گزارش سفر افرادی
که به کار تجارت بین کشورها اشتغال داشتند اشاره کرد. این گزارش در پایان هر سفر
تهیه می گردید و هدف از آن تعیین سود و زیان مربوط به آن سفر بود. در قرن سیزدهم و
چهاردهم به دلیل رشد عملیات تجارتی تحولاتی در سیستم نگهداری حسابها به وجود آمد.

لوکا پاچیولی ( LUCA PACIOLI ) یک کشیش ایتالیایی و درواقع یک ریاضیدان بود که
توانست با انتشار کتاب ریاضیات لوکا پاچیولی موجب گسترش فن دفترداری دوطرفه در
سراسر اروپا گردد.وی در این کتاب که چند فصلش اختصاص به حسابداری داشت
توانست مهارت تجزیه و تحلیل گری خود را در جهت توصیف سیستم حسابداری دوطرفه
به کار برد.با وجود اینکه دراین کتاب هیچ اشاره ای به دوره مالی ، چگونگی تهیه صورتهای
مالی و نگهداری حسابهای مربوط به دارائیهای ثابت وجود ندارد و نیز تمایزی بین اموال شخصی صاحب موسسه وسازمان تجاری وی نگذاشته است ، به دلیل سادگی و
داشتن ارزشهای علمی در طی قرون پانزدهم و شانزدهم به اغلب زبانها ترجمه شد و
مورد استفاده قرار گرفت .

از زمان به وقوع پیوستن انقلاب صنعتی در انگلستان ، نیاز به حسابداری به شکل چشمگیری افزایش یافت . پس از انقلاب صنعتی امریکا هم از آنجا که سرمایه های شخصی زیادی در شرکتها وارد گردید و موجب توسعه هر چه بیشتر آنها شد و در نتیجه باعث به وجود آمدن غولهای صنعتی قرن بیست و یکم شد سیستمهای حسابداری از اهمیت بیشتری برخوردار گردیدند و حسابداری نیز با پیشرفت وضعیت اقتصادی توسعه و تکامل پیدا نمود.


ابزار و مفاهیم پایه حسابداری

  • حساب
  • دوره مالی
  • دفتر روزنامه
  • دفتر کل
  • دفتر معین
  • درآمد
  • هزینه
  • سرمایه
  • دارایی
  • بدهی
  • سند حسابداری



مراحل حسابداری


فرایند حسابداری دارای چهار مرحله به شرح زیر می باشد:

  • ثبت فعالیتهای مالی
  • طبقه بندی اقلام ثبت شده
  • خلاصه کردن اقلام در قالب اعداد قابل سنجش به پول
  • تفسیر نتایج حاصله از بررسی اقلام خلاصه شده



انواع حسابداری


حسابداری خود به رشته های مجزا و تخصصی تقسیم می شود که این رشته ها عبارتند از :

  • حسابداری مالی ( عمومی)
  • حسابداری دولتی
  • حسابداری صنعتی ( قیمت تمام شده )
  • حسابداری مالیاتی
  • حسابداری بودجه ای
  • حسابرسی
  • حسابداری سیستمها
  • حسابداری موسسات غیر انتفاعی
  • حسابداری اجتماعی



مفروضات حسابداری

باید دانست که مفاهیم حسابداری مفروضاتی هستند که مبنای صورتهای مالی و سایر

اصول حسابداری می باشند و به چهار دسته به شرح زیر طبقه بندی می گردند:

  • فرض داشتن شخصیت حقوقی جداگانه
  • فرض تداوم فعالیتهای مالی
  • فرض وجود واحد اندازه گیری
  • فرض دوره مالی



اصول حسابداری

اصول حسابداری به شش دسته کلی تقسیم می شوند :

  • اصل قیمت تمام شده
  • اصل وضع هزینه های همان دوره از درآمد همان دوره
  • اصل افشای حقایق
  • اصل قابل اعتماد بودن
  • اصل قابلیت مقایسه
  • اصل ثبات رویه

 

تنظیم صورتهای مالی و بستن حسابها:

برای گزارش وضعیت مالی یک مؤسسه در یک زمان معین و عملکرد مالی یک مؤسسه در یک دوره معین اقدام به تهیه صورت های مالی برای آن مؤسسه می نمایند.

 

صورتحساب سود و زیان:

در یک مؤسسه بازرگانی برای تعیین سود خالص دوره مالی تمام هزینه ها از فروش خالص، کسر می گردد. هزینه ها شامل بهای تمام شده کالای فروش رفته و هزینه های عملیاتی می باشد.

هزینه های عملیاتی هزینه هایی هستند که برای انجام امور و اداره عملیات مؤسسه بازرگانی صرف می شود.

برای محاسبه سود خالص یک مؤسسه بازرگانی «فروش خالص»، «بهای تمام شده کالای فروش رفته» و «هزینه های عملیاتی» سه جزء اصلی به شمار می آید.


فروش خالص:

اولین جزء، در صورتحساب سود و زیان است. برای محاسبه مبالغ برگشت از فروش و تخفیفات و همچنین تخفیفات نقدی فروش از مبلغ فروش ناخالص کسر می شود.

 

بهای تمام شده کالای فروش رفته:

دومین جزء، در صورتحساب سود و زیان است. موجودی کالای اول دوره، بهای تمام شده کالای خریداری شده و موجودی کالای پایان دوره سه جزء اصلی برای محاسبه هستند.

  موجودی کالا در اول دوره +    بهای تمام شده کالای خریداری شده =  بهای تمام شده کالای آماده برای فروش =  موجودی کالا در پایان دوره + بهای تمام شده کالای فروش رفته   


دفتر کل فروشگاه پژوهش

موجودی کالا

 

بهای تمام شده کالای فروش رفته

 مانده اول دوره  ۲٠٠٠٠٠

 ۱٤٠٠٠٠ (٥/۱)

(٥/۱)   ۱٤٠٠٠٠

 

(۱٠/۱)      ۱۶۸٠٠٠

 ۸۱٠٠٠

(۲۲/۱)   ۸۱٠٠٠

 

(1/31)     ۲۲٠٠٠٠ 

٤۲٠٠٠

(۲۸/۱)  ٤۲٠٠٠

 

٥۸۸٠٠٠

 ۲۶۳٠٠٠

مانده       ۳۲٥٠٠٠

 

مانده       ۳۲٥٠٠٠

 

 

 




 

 نقد و بانک

 

فروش کالا

مانده اول دوره  ۳٠٠٠٠٠

 ۱۶۸٠٠٠ (۱٠/۱)

 

۱۶۱٠٠٠(٥/۱)

(٥/۱)      ۱۶۱٠٠٠

۲۲٠٠٠٠  (۳۱/۱)

 

۹۶٠٠٠(1/22)

 (۲۲/۱)     ۹۶٠٠٠

 

 

٤۹٠٠٠(1/28)

(1/28)      ٤۹٠٠٠

 

مانده        ۳٠۶٠٠٠

۶٠۶٠٠٠

 ۳۸۸٠٠٠

 

 مانده       ۲۱۸٠٠٠



- روش اولین صادره از آخرین وارده:

در این روش فرض بر این است که گردش بهای تمام شده عکس ترتیب وقوع خریدها می باشد. یعنی آخرین کالایی که وارد شده زودتر به فروش می رسد و آنچه باقی می ماند مربوط به قیمت های خرید موجودی های قدیمی می باشد.

با استفاده از اطلاعات مسأله قبل، کارت حسابداری کالا با استفاده از روش اولین صادره از آخرین وارده تنظیم می شود.


- روش اولین صادره از آخرین وارده:

در این روش فرض بر این است که گردش بهای تمام شده عکس ترتیب وقوع خریدها می باشد. یعنی آخرین کالایی که وارد شده زودتر به فروش می رسد و آنچه باقی می ماند مربوط به قیمت های خرید موجودی های قدیمی می باشد.

با استفاده از اطلاعات مسأله قبل، کارت حسابداری کالا با استفاده از روش اولین صادره از آخرین وارده تنظیم می شود.

کارت حسابداری کالا

نام کالا: ماشین حساب جیبی

روش ارزیابی: اولین صادره از اولین وارده

کد کالا: ۱۱٥٥٤

تاریخ

شرح

خرید (وارده)

کالای فروش رفته (صادره)

موجودی

مقدار

بهای واحد

مبلغ

مقدار

بهای واحد

مبلغ

مقدار

بهای واحد

مبلغ

1379

1/1

موجودی اول دوره

 

 

 

 

 

 

10

۲٠٠٠٠

۲٠٠٠٠0

1/5

حواله انبار 65

 

 

 

7

۲0٠٠٠

140000

3

۲٠٠٠٠

 

۶٠٠٠٠

1/10

رسید انبار 34

8

۲۱٠٠٠

۱۶۸٠٠0

 

 

 

3

8

۲٠٠٠٠

۲۱٠٠٠

۲۲۸٠٠٠

1/22

حواله انبار 66

 

 

 

4

۲۱٠٠٠

۸٤٠٠٠

3

4

۲۱٠٠٠

۱٤٤٠٠٠

1/28

حواله انبار 67

 

 

 

2

۲۱٠٠٠

42000

3

2

۲۱٠٠٠

۱٠۲٠٠٠

1/31

رسید انبار 35

10

۲2٠٠٠

۲2٠٠٠0

 

 

 

3

2

1

۲٠٠٠٠

۲۱٠٠٠

۲۲٠٠٠

۳۲۲٠٠٠

 

تاریخ

شرح

عطف

بدهکار

بستانکار

٥/۱

 

 

٥/۱

 

 

۱٠/۱

 

 

۲۲/۱

 

 

1/22 

 

۲۸/۱

 

 

1/28

نقد و بانک

فروش کالا

فروش نقدی هفت دستگاه ماشین حساب جیبی

بهای تمام شده کالای فروش رفته

موجودی کالا

کاهش موجودی کالا بابت فروش کالا

موجودی کالا

نقد و بانک

خرید نقدی هشت دستگاه ماشین حساب جیبی

نقد و بانک

فروش کالا

فروش نقدی چهار دستگاه ماشین حساب جیبی

بهای تمام شده کالای فروش رفته

موجودی کالا

کاهش موجودی کالا بابت فروش کالا

نقد و بانک

فروش کالا

فروش نقدی دو دستگاه ماشین حساب جیبی

بهای تمام شده کالای فروش رفته

موجودی کالا

کاهش موجودی کالا بابت فروش کالا

موجودی کالا

نقد و بانک

خرید نقدی ده دستگاه ماشین حساب

 

(۱) ۱۶۱٠٠٠

 

 

(۲) ۱٤٠٠٠٠

 

 

(۳)۱۶۸٠٠٠

 

 

(٤) ۹۶٠٠٠

 

 

(٥)۸٤٠٠٠

 

 

(۶)٤۹٠٠٠

 

 

(۷)٤۲٠٠٠

 

(۱) ۱۶۱٠٠٠

 

 

(۲)۱٤٠٠٠٠

 

 

(۳)۱۶۸٠٠٠

 

 

(٤)۹۶٠٠٠

 

 

(٥)۸٤٠٠٠

 

 

(۶)٤۹٠٠٠

 

 

(۷)٤۲٠٠٠

 


1)  ۱۶۱٠٠٠ = (۲3٠٠٠  *  7)

2)  14٠٠٠ = (۲٠٠٠  *  7)

3)  16۸٠٠٠= (۲۱٠٠٠  *  8)

4)  96٠٠٠ = (۲4٠٠٠  *  4)

5)  ۸4٠٠٠ = (۲۱٠٠٠  *  4)

6)  49٠٠٠ = (۲45٠٠  *  2)

7)  42٠٠٠ = (۲۱٠٠٠  *  2)

8)  220٠٠٠ = (۲2٠٠٠  *  10)

 

منظور از فعالیتهای مالی آنگونه فعالیتهائیست که به طریقی موجب تغییراتی در دارایی ، بدهی و یا سرمایه یک شخص یا موسسه گردد . فعالیتهای مالی هر موسسه که در واقع مبادلات تجاری می باشند ، اساس و مبنای عملیات حسابداری آن موسسه محسوب می شود .

فعالیتهای مالی انجام شده ، توسط یک موسسه اقتصادی در طی یک دوره مالی ، در دفاتر خاصی ( دفتر معین ، دفتر روزنامه ، دفتر کل ) به ثبت می رسند . در پایان هر دوره مالی با استفاده از مانده حسابها صورتهای مالی تهیه می گردند که منعکس کننده داراییها ، بدهیها ، درآمدهای کسب شده و هزینه های پرداخت شده موسسه مورد نظر باشند .

فعالیتهای مالی انجام شده توسط یک موسسه یا واحد اقتصادی به دو دسته تقسیم می شوند :

فعالیتهای مالی بیرونی : فعالیتهای مالی بیرونی همان فعالیتهایی هستند که بین موسسه مورد نظر و سایر موسسات انجام پذیرند مانند قراردادی که برای بیمه ساختمان با یک شرکت بیمه منعقد می گردد .

فعالیتهای مالی درونی : فعالیتهای مالی درونی آن دسته از فعالیتهای مالی هستند که به منظور تعدیل مانده بعضی از حسابها و به دست آوردن مانده واقعی آنها در دفاتر موسسه انجام می پذیرند مانند تعدیل مانده حساب پیش پرداخت بیمه ساختمان در پایان دوره مالی .

 

ثبت رویدادهای مالی در دفاتر و مدارک حسابداری:

اسناد و مدارک مثبته:

 به اسناد و مدارکی که دلالت بر وقوع یک معامله یا رویداد مالی مشخص دارد، «اسناد مثبته» گفته می شود. مانند فاکتور فروش، رسید بانکی، قبض آب و برق و ......

  سند حسابداری:

برگه ای است که اطلاعات مربوط به یک یا چند رویداد مالی قبل از ثبت در دفاتر حسابداری، در آن نوشته می شود و سپس بر اساس اطلاعات مندرج در سند حسابداری دفاتر حسابداری تنظیم می گردد.

 

 

دفاتر حسابداری:

کلیه رویدادها در دفاتر حسابداری ثبت می شوند. دفاتر حسابداری را می توان به دو گروه تقسیم کرد:

گروه اول، دفاتر رسمی یا قانونی، شامل دفتر روزنامه عمومی و دفتر کل می باشد و گروه دوم، دفاتر غیر رسمی یا کمکی، که شامل دفاتر تأمین و سایر دفاتر مورد نیاز حسابداران می گردد.

 

۱- دفتر روزنامه عمومی: دفتری است که کلیه معاملات و رویدادهای مالی یک واحد اقتصادی روزانه به ترتیب تاریخ وقوع در آن ثبت می شوند.

 مثال :

خانم فضیلت اخیراً پس از کسب مجوزهای لازم اقدام به تأسیس مؤسسه آموزش زبان دانا کرده است و طی آبان ماه ۱۳۷۶فعالیت های زیر در مؤسسه انجام شده است.

 ۱۳ آبان ماه – افتتاح حساب جاری شماره 3520 بانک رفاه کارگران شعبه وحدت و واریز  32000000  ریال به این حساب بابت سرمایه مؤسسه دانا، در قبال واریز این مبلغ به حساب جاری مؤسسه دانا، بانک یک برگ رسید بانکی به خانم فضیلت تحویل داد.

 ۶ آبان ماه  – خرید نقدی یک دستگاه آپارتمان به بهای 30000000 ریال در قبال تحویل چک شماره 21501 مورخ ۶ آبان ماه 1376 به مبلغ 30000000 ریال از حساب جاری مؤسسه دانا، یک برگ رسید امضا شده از آقای معتمدی فروشنده آپارتمان دریافت گردید. همچنین تصویری از سند انتقال آپارتمان به عنوان سند مثبته این رویداد مالی تهیه شد.

 ۷ آبان ماه – خرید نسیه مقداری اثاثه از فروشگاه مجیدی به بهای 3500000 ریال. آقای مجیدی فاکتور فروش شماره 1703 مورخ 76/7/8 را به مؤسسه دانا تحویل داد.

 8 آبان ماه –  آقای فرشاد، مبلغ 10000000ریال به عنوان وام به حساب مؤسسه دانا واریز کرد. بانک یک برگ رسید بانکی مبنی بر واریز 10000000 به حساب 3520 مؤسسه دانا به آقای فرشاد تسلیم نمود که ایشان به مؤسسه تحویل داد.

 ۱۱ آبان ماه –  خرید نسیه 7500000 ریال اثاثه از فروشگاه حسن پور. آقای حسن پور فاکتور فروش شماره 2211 مورخ 76/8/11 برای مؤسسه دانا ارسال کرد.

 ۱٤ آبان ماه – صدور تحویل چک شماره 21502 مورخ 76/8/14 به  مبلغ 3000000   ریال به آقای مجیدی بابت طلب ایشان از مؤسسه دانا. در قبال تحویل این چک در همان روز یک برگ رسید چک دریافت گردید.

 ۱۸ آبان ماه –  خریدی نقدی550/000 ریال صادر کرد و پس از اخذ رسید چک آن را به آقای کریمی تحویل داد.

 مرحله ۱- این رویداد به شرح زیر تجزیه و تحلیل می شود.

 دفتر کل:

عبارت است از مجموعه حساب هایی که برای ثبت و خلاصه کردن اطلاعات مربوط به رویدادهای مالی یک واحد اقتصادی استفاده می شود. نوشتن دفتر کل بعد از رویدادهای مالی در دفتر روزنامه انجام می گیرد.

 

 

برای ثبت رویدادهای مالی در دفتر کل ابتدا رویداد مالی ثبت شده در دفتر روزنامه مشخص و سپس مراحل انتقال به ترتیب زیر انجام می شود:

۱- پیدا کردن صفحه حسابی که در دفتر روزنامه بدهکار شده است.

۲- نوشتن شماره رویداد مالی (شماره روزنامه) در ستون مربوطه در حساب دفتر کل

۳- ثبت تاریخ رویداد مالی در ستون تاریخ

٤- درج مبلغ بدهکار در ستون بدهکار

٥- نوشتن شرح مختصری از رویداد مالی در ستون شرح

۶- نوشتن شماره صفحه دفتر روزنامه در ستون عطف حساب

۷- درج شماره صفحه ای از دفتر کل که ردیف بدهکار رویداد مالی در آن نوشته شده، در ستون عطف دفتر روزنامه

۸- محاسبه و نوشتن مانده حساب در ستون مربوط

۹- تعیین نوع مانده حساب در ستون تشخیص با نوشتن کلمه «بد» به جای بدهکار یا «بس» به جای بستانکار نمونه ای از انتقال رویداد مالی مؤسسه دانا به حسابهای دفتر کل شرح داده شده.

  حساب: نقد و بانک دفتر کل صفحه ۱

شماره صفحه روزنامه

تاریخ

شرح

بدهکار

بستانکار

تشخیص

مانده

1

 

 

 

 

 

 

1376

3ابانماه

 

سرمایه گذاری اولیه خانم فضیلت

۳۲٠٠٠٠٠٠

 

بد

۳۲٠٠٠٠٠٠

6ابانماه

 

خرید یک دستگاه آپارتمان

 

۳٠٠٠٠٠٠٠

بد

۲٠٠٠٠٠٠

8ابانماه

دریافت وام از آقای فرشاد

۱٠٠٠٠٠٠٠

 

بد

۱۲٠٠٠٠٠٠

14ابانماه

پرداخت قسمتی از طلب آقای مجیدی

 

۳٠٠٠٠٠٠

بد

۹٠٠٠٠٠٠

18ابانماه

خرید ملزومات اداری

 

٥٥٠٠٠٠

بد

۸٤٥٠٠٠٠

 

 

دفتر معین:

حساب های معین، مجموعه حساب های کمکی یا مکمل برخی از حساب های دفتر کل هستند.

    حساب های معین                                              حساب دفتر کل

 

در شکل می بینید که یک حساب دفتر کل (حسابهای پرداختنی) دارای چند حساب معین است، که در هر یک اطلاعاتی در مورد تک تک بستانکاران نوشته می شود. دفتر معین مستقیماً از روی سند حسابداری نوشته می شود. برای نشان دادن نحوه نوشتن دفتر معین از اطلاعات مؤسسه دانا استفاده می کنیم.

 موسسه آموزش زبان دانا

سند حسابداری

شرح

عطف معین

معین

بدهکار

بستانکار

اثاثه

حساب های پرداختنی

فروشگاه مجید

خرید مقداری اثاثه از فروشگاه مجیدی

 

 

۱

 

۳٥٠٠٠٠٠

۳٥٠٠٠٠٠

 

۳٥٠٠٠٠٠

 

 

 

 

۳٥٠٠٠٠٠

۳٥٠٠٠٠٠

 دفتر معین حساب های پرداختنی

حساب: فروشگاه مجید صفحه: ۱

شماره سند حسابداری

تاریخ

شرح

بدهکار

بستانکار

تشخیص

مانده

۳

1376

7ابانماه

 

خرید نسیه اثاثه

 

۳٥٠٠٠٠٠

بس

۳٥٠٠٠٠٠

 

تراز آزمایشی حساب های دفتر کل

فهرستی از نام و مانده کلیه حساب های دفتر کل در یک زمان مشخص، را تراز آزمایشی حساب های دفتر کل گویند، که معمولاً در پایان هر ماه تهیه می شوند و برای تهیه آنها مراحل زیر انجام می شود.

 ۱- نوشتن عنوان، شامل نام مؤسسه، نام گزارش و تاریخ گزارش

۲- نوشتن نام و مانده حساب های دفتر کل

۳- محاسبه جمع ستون بدهکار و ستون بستانکار

٤- کشیدن دو خط موازی زیر ستون های جمع به منزله اتمام کار تهیه تراز آزمایشی است.

 تراز آزمایشی زیر از مانده حساب های دفتر کل مؤسسه دانا در تاریخ 30 آبان ماهه 1376  تهیه شده است.

 موسسه آموزش زبان دانا

تراز آزمایشی 30 ابنماه 1376

نام و حساب

مانده

بدهکار

بستانکار

نقد و بانک

ملزومات

اثاثه

آپارتمان

حساب های پرداختنی

وام پرداختنی

سرمایه خانم فضیلت

۸٤٥٠٠٠٠

٥٥٠٠٠٠

۱۱٠٠٠٠٠٠

۳٠٠٠٠٠٠٠

 

 

 

 

 

۸٠٠٠٠٠٠

۱٠٠٠٠٠٠٠

۳۲٠٠٠٠٠٠

 

جمع

000/٠٠٠/50

000/٠٠٠/50

 تراز نامه:

از روی تراز آزمایشی حساب های دفتر کل می توان تراز واحد اقتصادی تهیه کرد.

تراز آزمایشی مؤسسه دانا در تاریخ ۳٠ آبان ماه ۱۳۷۶ به شرح زیر می باشد.

 

 

مؤسسه آموزش زبان دانا

تراز نامه به تاریخ ۳٠ آبان ماه ۱۳۷۶ (ارقام به ریال)

 دارائی ها

نقد و بانک                  8450000

ملزومات                     550000

اثاثه                       ۱۱٠٠٠٠٠٠

آپارتمان                  ۳٠٠٠٠٠٠٠

 

بدهی ها

حساب های پرداختنی           ۸٠٠٠٠٠٠

وام پرداختنی                 ۱٠٠٠٠٠٠٠ 

سرمایه

سرمایه خانم فضیلت          ۳۲٠٠٠٠٠٠

 

جمع دارائی ها          ٥٠٠٠٠٠٠٠

جمع بدهی ها و سرمایه        ٥٠٠٠٠٠٠

 

درآمد و هزینه:

درآمد:

مبالغی که بابت ارائه خدمات به مشتریان، دریافت شده و یا در آینده دریافت خواهد شد «درآمد» نام دارد. درآمد موجب افزایش سرمایه و به هنگام افزایش بستانکار می گردد و مانده این حساب بستانکار خواهد شد.

درآمد مؤسسات خدماتی به صورت نقد یا نسیه کسب می شود.

 

-ارائه خدمات به صورت نقد:

چنانچه در زمان ارائه خدمات به مشتریان وجه آن نقداً دریافت شود در این صورت در معادله حسابداری از یک سو دارائی های مؤسسه و از سوی دیگر سرمایه مالک مؤسسه افزایش می یابد.

 

دارائی ها

 

بدهیها

 

سرمایه

+

=

0

+

+

دارائی (نقد و بانک) افزایش می یابد

 

بدههی تغییر نمییابد

 

سرمایه افزایش مییابد

 

- ارائه خدمات به صورت نسیه (درآمد غیر نقدی):

چنانچه یک مؤسسه، خدماتی  برای مشتریان خود انجام دهد و وجه آن را بلافاصله دریافت نکند، در این صورت مشتری متعهد می شود حق الزحمه این خدمات را در آینده بپردازد.

تحقق درآمدهای غیر نقدی از یک سو موجب افزایش دارائی ها (حساب های دریافتنی) و از سوی دیگر موجب افزایش سرمایه در معادله می گردد.

هزینه:

مخارجی که یک مؤسسه برای ارائه خدمات به مشتریان و کسب درآمد متحمل می شود هزینه نام دارد. هزینه موجب کاهش سرمایه می گردد.

 صورتحساب سود و زیان:

چگونگی و نتیجه فعالیت های یک واحد اقتصادی را طی یک دوره زمانی نشان می دهد.

هزینه ها – درآمدها = سود (زیان) خالص

سود خالص → هزینه ها < درآمدها

زیان خاص → هزینه ها > درآمدها

 

صورتحساب سود و زیان مؤسسه خدماتی از چهار بخش تشکیل شده است:

۱- عنوان: در این بخش اطلاعات مربوط به نام مؤسسه، نام صورتحساب در سه سطر درج می گردد.

 ۲- درآمدها: درآمدهای دوره مالی به تفکیک نوع نوشته و سپس جمع درآمدها محاسبه می گردد.

 ۳- هزینه ها: هزینه های دوره مالی به تفکیک نوع هزینه نوشته و سپس جمع هزینه ها محاسبه می گردد.

 ٤- سود و زیان خالص: ما به التفاوت جمع درآمدها و جمع هزینه ها تحت عنوان سود خالص نوشته می شود.

  

تجزیه و تحلیل و ثبت رویدادهای مالی:

حساب:

به منزله پرونده ای مفصل از تغییراتی است، که در یک دارائی خاص، یک بدهی خاص یا سرمایه صاحب مؤسسه، طی یک دوره زمانی رخ می دهد و ابزار اصلی ثبت و خلاصه کردن اطلاعات مالی است.

برای اینکه امکان دسترسی به اطلاعات موجود در حساب ها آسانتر شود، همه حساب های مربوط به یک واحد اقتصادی در یک دفتر خاص به نام «دفتر کل» نگهداری می شود.

ثبت رویدادهای مالی در حسابها:

برای اینکه اثر هر رویداد مالی را بر اجزای معادله حسابداری نشان دهیم از شکل حساب T استفاده می کنیم، که دارای سه قسمت است:

۱- عنوان حساب                                                        

۲- سمت راست یا بدهکار

۳- سمت چپ یا بستانکار

 

عنوان حساب

بدهکار

بستانکار

- قاعده ثبت افزایش و کاهش در حسابها:

افزایش هر دارائی در سمت راست (بدهکار) حساب آن دارائی، ثبت می شود.

کاهش هر دارائی در سمت چپ (بستانکار) حساب آن دارائی، ثبت می شود.

افزایش هر بدهی و سرمایه مالک در بستانکار حساب مربوط، ثبت می شود.

کاهش هر بدهی مالک در بدهکار حساب مربوط، ثبت می شود.    

دارائی ها = بدهی ها + سرمایه مالک

افزایش

دارائیها

بدهکار

می شود

کاهش

دارائی ها

بستانکار

می شود

 

کاهش

بدهی ها

بدهکار

می شود

افزایش

بدهی ها

بستانکار

می شود

 

کاهش

سرمایه

بدهکار

می شود

افزایش

سرمایه

بستانکار

می شود

مثال :

در مثال قبل (تعمیرگاه تلویزیون ماهر)، رویداد مالی ثبت گردید و تجزیه و تحلیل شد. اکنون از روش دیگری استفاده می کنیم.

رویداد مالی ۱: سرمایه گذاری نقدی آقای ماهر به مبلغ ٠٠٠/٠٠٠/ 30 ریال

 

تجزیه و تحلیل

قاعده

تشخیص

دارائی (نقد و بانک) افزایش یافته است

افزایش دارایی، بدهکار می شود

بدهکار: نقد و بانک

٠٠٠/٠٠٠/۳٠ ریال

سرمایه مالک افزایش یافته است

افزایش سرمایه، بستانکار می شود

بستانکار: سرمایه

 آقای ماهر

٠٠٠/٠٠٠/۳٠ ریال

 


معادله حسابداری

 دارائی ها:

منابع اقتصادی متعلق به یک واحد اقتصادی که انتظار می رود در آینده منفعتی را برای واحد اقتصادی ایجاد نماید، دارائی گویند.

دارائی های واحد اقتصادی = حقوق مالی اشخاص نسبت به دارائی های واحد اقتصادی

حقوق مالی اشخاص:

حقوق مالی اشخاص نسبت به دارائی های واحد اقتصادی شامل حقوق مالی مالک و حقوق مالی طلبکاران است.

بدهی:

حقوق مالی اشخاص غیر از مالک نسبت به دارائی های یک واحد اقتصادی را بدهی گویند.

سرمایه:

حق یا ادعای مالک یا مالکین نسبت به دارائی های یک واحد اقتصادی را، سرمایه گویند.

معادله حسابداری                      دارائی = بدهی + سرمایه

 

بنگاه اقتصادی:

درعلم اقتصاد، عوامل اقتصادی مختلفی در اختیار افراد یا گروه هایی قرار دارد که با ترکیب این عوامل به تولید کالا یا انجام خدمات می پردازند. این افراد یا گروهها را بنگاه اقتصادی می نامند.

رویدادهای اقتصادی یا مالی:

وقایعی هستند که با خرید، تولید، توزیع و فروش و ارائه خدمات با فعالیت هایی مانند وام گرفتن و وام دادن سر و کار دارند.

تعریف حسابداری:

عبارت است از: شناسائی، اندازه گیری، ثبت و گزارش اطلاعات اقتصادی برای استفاده کنندگان به گونه ای که امکان قضاوت و تصمیم گیری آگاهانه برای آنها فراهم شود.

اطلاعات حسابداری:

خلاصه اطلاعات مربوط به رویدادهای مالی مؤثر بر یک واحد اقتصادی خاص می باشد.

شخصیت حسابداری:

واحد اقتصادی مشخص و جداگانه ای است که اطلاعات و گزارشهای حسابداری فقط در مورد آن تهیه می شود.

  (( رابطه اطلاعات حسابداری و تصمیم گیری))

 


انواع واحدهای اقتصادی:

مؤسسات جدا و مستقلی هستند که با ترکیب عوامل مختلف اقتصادی منافع مالکین خود را دنبال می کنند. از لحاظ مالکیت، شکل حقوقی و نوع فعالیت به شکل زیر طبقه بندی می شوند.

واحدهای اقتصادی از نظر مالکیت به سه نوع تقسیم می شوند:

۱- واحدهای عمومی: به طور مستقیم یا غیر مستقیم در مالکیت دولت یا سایر نهادهای عمومی قرار دارند. سازمان تأمین اجتماعی نمونه ای از این واحدها می باشد.

۲- واحدهای تعاونی: به منظور رفع نیازمندی های مشترک و بهبود وضع اقتصادی و اجتماعی اعضای آن از طریق خریداری، کمک و همکاری متقابل تشکیل شده و در مالکیت اعضا قرار دارند. مانند شرکتهای تعاونی.

۳- واحدهای خصوصی: این واحدها به یک یا چند نفر تعلق دارند و متعلق به بخش عمومی نیستند. مانند فروشگاهها.

واحدهای اقتصادی از نظر هدف فعالیت به دو دسته تقسیم می شوند:

۱- واحدهای انتفاعی: هر واحد اقتصادی که با هدف سود و منفعت مادی تشکیل شود واحد انتفاعی نام دارد.

۲- واحدهای غیر انتفاعی: هر واحدی را که هدف از تشکیل آن کسب منفعت مادی برای مالکان آن نباشد واحد غیر انتفاعی گویند.

واحدهای اقتصادی از نظر نوع فعالیت به سه دسته تقسیم می شوند:

۱- واحدهای خدماتی: واحدهایی هستند که خدماتی به مشتریان ارائه می کنند و معمولاً در قبال ارائه خدمات منفعت کسب می کنند. مانند بانکها و هتلها.

۲- واحدهای بازرگانی: به خرید و فروش مواد خام، فرآورده ها و کالاها اشتغال دارند. مانند فروشگاهها.

۳- واحدهای تولیدی: با استفاده از عوامل تولید به ساخت کالاهای اقتصادی می پردازند.

واحدهای اقتصادی از نظر تعداد مالک به دو دسته تقسیم می شوند:

۱- واحدهای انفرادی: مالکیت آنها به یک نفر تعلق دارد؛ مانند فروشگاهها، مغازه ها.

۲- واحدهای غیر انفرادی: افراد، سرمایه های کوچک خود را با یکدیگر جمع می کنند و واحدهای بزرگتری را تشکیل می دهند. مانند شرکتها.

حسابداري مالي 

 

حسابداری مالی: گونه‌اي از حسابداري كه اطلاعات مالي را در قالب ترازنامه‌ها و صورت‌هاي سود و زيان براي استفاده داخلي سازمان و هم‌چنين براي گزارش‌دهي به سهامداران و ناظران دولتي جمع‌اوري، تحليل و ارائه مي‌كنند.

اين نوع از حسابداري را مي توان حسابداري گزارش نيز ناميد . زيرا هدف اصلي در اين نوع از حسابداري ، تهيه صورتهاي مالي اساسي مي‌باشد كه مورد نياز استفاده كنندگان از اين صورتهاي مالي است .
شايد بتوان گفت كه دليل اصلي پيدايش اين نوع حسابداري ، اصل تفكيك شخصيت مي‌باشد . اين اصل امكان مشاركت صاحبان سرمايه اي را كه به تجارت نمي پرداختند ممكن ساخت و به اين شكل باعث رشد و توسعه بنگاه هاي تجاري شد.
اين نوع از مشاركت باعث پيدايش سهام و بازار بورس شد.
البته دليل اصلي ايجاد بازار بورس را مي توان ، افزايش شمار شركتهاي سهامي دانست .
يكي ديگر از موضوعات اصلي كه در اين دوران تأثير اساسي بر رشته حسابداري گذاشت برقراري ماليات بردرآمد بود. اين نوع از ماليات كه در اغلب كشور هاي صنعتي اروپا وسيله اي براي تأمين عدالت اقتصادي است از اوايل قرن نوزدهم ايجاد و به تدريج جزئي از نظام مالياتي كشورها شد.
تعيين ماليات بر درآمد مستلزم شناخت دقيق سود خالص بود و لازمه اين شناخت نگهداري حسابها و دفاتر منظم و تهيه صورتهاي مالي كه ميزان سود را به درستي نشان دهد . به اين ترتيب دولتها به صورت يكي از اصلي ترين استفاده كنندگان از صورتهاي مالي مؤسسات درآمدند.
ديگر استفاده كنندگان از اين صورت‌هاي مالي عبارتند از : بانكها ، اعتبار دهندگان ، بستانكاران بلند مدت و كوتاه مدت ، فروشندگان ، مشتريان ، كاركنان ، سرمايه‌گذاران بالقوه ، كارگزاران بازار سرمايه ، جامعه و مديريت مؤسسه.

 

تعريف حسابداري مالي

سامان‌دهي و يكپارچه‌سازي اطلاعات مالي و به دست آوردن شاخص‌هاي كمي از عملكرد داخلي و ارتباطات خارجي سازمان، مهم‌ترين وظيفه‌ي يك سيستم حسابداري‌ست. با استفاده از قابليت‌هاي يك سيستم حسابداري كارا مي‌توان اطلاعات مالي مربوط به تمام بخش‌هاي سازمان را جمع‌آوري، طبقه‌بندي و سامان‌دهي كرد. به دليل وجود يكپارچگي در سيستم‌هاي پگاه سيستم، اطلاعات مالي تمام سيستم‌هايي كه خروجي‌هاي كمي توليد مي‌كنن

تاريخ ارسال: 1389/11/22

تعداد بازدید: 5192

نظر بدهید...
نظر خود را در فرم زیر وارد کنید
نام:
ایمیل:
نظر:
متن داخل تصویر را وارد نمایید:
کد امنیتی
 |